Nakit akışı nedir, nasıl hesaplanır? Örnek tablo
Kâr ettiğiniz hâlde paranız neden yetmiyor? Nakit akışı nedir, 4 haftalık nakit akışı tablosu nasıl hazırlanır, sıkışmayı önceden nasıl görürsünüz?
- Nakit akışı, belirli bir dönemde kasanıza ve bankanıza giren ve çıkan paradır.
- Kâr nakit değildir. Vadeli sattığınız mal kârı bugün yazar, parası 60 gün sonra gelir.
- Önümüzdeki 4 haftanın giriş ve çıkışını tabloya döken işletme, sıkışmayı gelmeden görür.
Kâr ediyorum, param neden yetmiyor?
Ekimde 400.000 ₺'lik mal sattınız, kârınız 60.000 ₺ görünüyor. Ama müşteriler 60 gün vadeli; tedarikçiniz ise 15 günde ödeme istiyor, maaş ve kira ayın başında. Kâğıt üzerinde kârlı olduğunuz hâlde ayın 5'inde kasa boş kalır. Nakit akışı bu farkı gösterir: ne zaman, ne kadar para gireceğini ve çıkacağını.
Nakit akışı nasıl hesaplanır?
Formül basittir:
Dönem başı nakit + nakit girişleri − nakit çıkışları = dönem sonu nakit
Burada "nakit" kasa ve bankadaki kullanılabilir paradır. Girişler: tahsilatlar, nakit satışlar, tahsil edilen çekler. Çıkışlar: tedarikçi ödemeleri, maaşlar, kira, vergi ve SGK, kredi taksitleri, ödenen çekler.
4 haftalık nakit akışı tablosu (örnek)
| 1. hafta | 2. hafta | 3. hafta | 4. hafta | |
|---|---|---|---|---|
| Dönem başı nakit | 120.000 | 63.000 | 101.000 | 41.000 |
| Müşteri tahsilatları | 85.000 | 110.000 | 70.000 | 140.000 |
| Tahsil edilecek çekler | — | 40.000 | — | 25.000 |
| Toplam giriş | 85.000 | 150.000 | 70.000 | 165.000 |
| Tedarikçi ödemeleri | 60.000 | 95.000 | 80.000 | 70.000 |
| Maaşlar | 62.000 | — | — | — |
| Kira | — | 17.000 | — | — |
| Vergi ve SGK | — | — | 50.000 | — |
| Toplam çıkış | 142.000 | 112.000 | 130.000 | 70.000 |
| Dönem sonu nakit | 63.000 | 101.000 | 41.000 | 136.000 |
- hafta 41.000 ₺'ye iniyor. Bu tabloyu bugünden gören işletmenin üç haftası var: bir tahsilatı öne çekmek, bir ödemeyi tedarikçiyle konuşup kaydırmak ya da büyük bir alımı erteleyebilmek.
Tablo nasıl hazırlanır?
- Bugünkü nakdi yazın: kasa ve bütün banka hesapları.
- Girişleri vadesine göre dağıtın: açık alacaklar vade tarihlerine, portföydeki çekler vadelerine göre. Geciken müşteriyi iyimser yazmayın.
- Çıkışları yazın: tedarikçi vadeleri, maaş günü, kira, vergi ve SGK günleri, kredi taksitleri, verdiğiniz çeklerin vadeleri.
- Haftalık toplayın ve en düşük haftayı işaretleyin.
- Her hafta güncelleyin. Nakit akışı bir kez yapılıp bırakılan tablo değil, yürüyen bir plandır.
Nakdi rahatlatmanın yolları
- Vadesi geçen alacakları önce tahsil edin (yaşlandırmaya bakın).
- Yeni müşteride vadeyi kısa başlatın.
- Tedarikçi vadeleri ile müşteri vadelerini yaklaştırın.
- Büyük alımları nakdin en yüksek olduğu haftaya koyun.
- Stokta bekleyen fazla malı azaltın; stok da bağlanmış nakittir.
Sık sorulan sorular
Nakit akışı ile kâr-zarar arasındaki fark nedir?
Kâr-zarar, satışın ve giderin oluştuğu döneme bakar (tahakkuk). Nakit akışı, paranın gerçekten girdiği ve çıktığı güne bakar.
Nakit akışı tablosu ne sıklıkla güncellenmeli?
Haftada bir. Büyük bir tahsilat ya da ödeme değiştiğinde hemen.
Çeki ne zaman giriş yazmalıyım?
Aldığınız gün değil, vadesinde tahsil edildiğinde. Karşılıksız çıkma ihtimalini de hesaba katın.